<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X55n0917"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 917 止观科节</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 917 止观科节</title> <author>唐 法藏撰</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> </editionStmt> <extent>1卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">55</idno>.<idno type="no">917</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">止观科节</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA, Basic punctuated text as provided by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识，CBETA 提供基本句读</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>基本句读</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15035"> <charName>CBETA CHARACTER CB15035</charName> <mapping cb:dec="998075" type="PUA">U+F3ABB</mapping> <mapping type="unicode">U+41B3</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>邃</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[穴/逐]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-05-24T15:22:48"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X55.0917.0736a" n="0736a"/> <lb ed="X" n="0736a01"/> <lb ed="X" n="0736a02"/> <lb ed="X" n="0736a03"/><cb:docNumber>No. 917</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0736a04"/><lb ed="R099" n="0209a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>止观科节</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0736a05"/><lb ed="R099" n="0209a02"/> <lb ed="X" n="0736a06"/><lb ed="R099" n="0209a03"/><cb:div><p xml:id="pX55p0736a0601">长文廣義悉备辅行。其间数科数节。義意或不同。或 <lb ed="X" n="0736a07"/><lb ed="R099" n="0209a04"/>義意是同而寻文难见。或科节文势奢促不定。略出 <lb ed="X" n="0736a08"/><lb ed="R099" n="0209a05"/>科文幷数节義。自备遗忘。岂曰示人也。释题三。一意。 <lb ed="X" n="0736a09"/><lb ed="R099" n="0209a06"/>二義。三文意者。大师自云。说<anchor xml:id="nkr_note_add_0736a0901" n="0736a0901"/><anchor xml:id="beg0736a0901" n="0736a0901"/>己<anchor xml:id="end0736a0901"/>心中所证法门。所证 <lb ed="X" n="0736a10"/><lb ed="R099" n="0209a07"/>者何。谓诸<persName>佛</persName>心印。何时证此。谓灵鹫中。凭何典據。别 <lb ed="X" n="0736a11"/><lb ed="R099" n="0209a08"/>传云。大师见南嶽。南嶽笑曰。昔共灵山同听法花。宿 <lb ed="X" n="0736a12"/><lb ed="R099" n="0209a09"/>缘所追今复来矣。大师未悟。南嶽曰。肉身菩萨经生 <lb ed="X" n="0736a13"/><lb ed="R099" n="0209a10"/>忘矣。可入普贤道场。至二七日豁然定慧开发。从定 <lb ed="X" n="0736a14"/><lb ed="R099" n="0209a11"/>起白师。师曰。非尔不证。非我不知。尔所证者。法花三 <lb ed="X" n="0736a15"/><lb ed="R099" n="0209a12"/>昧。得陀罗尼者。旋陀罗尼。自今<anchor xml:id="nkr_note_add_0736a1501" n="0736a1501"/><anchor xml:id="beg0736a1501" n="0736a1501"/>已<anchor xml:id="end0736a1501"/>後。文字法师。暗证 <lb ed="X" n="0736a16"/><lb ed="R099" n="0209a13"/>禅师。千群万众。寻尔之辨莫能究也。当为说法人中 <lb ed="X" n="0736a17"/><lb ed="R099" n="0209a14"/>最为第一。时年二十三便获心印。機缘未会。未有传 <lb ed="X" n="0736a18"/><lb ed="R099" n="0209a15"/>受。但讲大品･智论･法花･仁王･光明･维摩等经。而玄解 <lb ed="X" n="0736a19"/><lb ed="R099" n="0209a16"/>未吐。至开皇十四年。年五十七。为报生地恩归荆州。 <lb ed="X" n="0736a20"/><lb ed="R099" n="0209a17"/>造<name role="" type="person">玉泉寺</name>。寺成讫。说止观。以申元意義。乃不异众经。 <lb ed="X" n="0736a21"/><lb ed="R099" n="0209a18"/>而研心造境。布致十乘。万德三千。幷在一念。迥超義 <lb ed="X" n="0736a22"/><lb ed="R099" n="0209b01"/>表。卓尔不群。意令今日合座之人便即入<persName>如来</persName>室。著 <lb ed="X" n="0736a23"/><lb ed="R099" n="0209b02"/><persName>如来</persName>衣。坐<persName>如来</persName>座。日用<persName>佛</persName>心。日行<persName>佛</persName>事矣。義者五重 <lb ed="X" n="0736a24"/><lb ed="R099" n="0209b03"/>玄義。出自天台。释一切经论皆须五義。五義束一部 <pb ed="X" xml:id="X55.0917.0736b" n="0736b"/> <lb ed="X" n="0736b01"/><lb ed="R099" n="0209b04"/>尽矣。谓名･体･宗･用･教也。名者。卷首止观明静即释名 <lb ed="X" n="0736b02"/><lb ed="R099" n="0209b05"/>也。若别配文。即五略中大意。十廣中释名是也。大意 <lb ed="X" n="0736b03"/><lb ed="R099" n="0209b06"/>约四。教･简･谛･境。释名约待绝明观智。智必照境。境智 <lb ed="X" n="0736b04"/><lb ed="R099" n="0209b07"/>称会。其名生焉。大意云。既知无明即明。不复流动。故 <lb ed="X" n="0736b05"/><lb ed="R099" n="0209b08"/>名为止。朗然大净。呼之为观。此两文释名竟。二出体。 <lb ed="X" n="0736b06"/><lb ed="R099" n="0209b09"/>三德圆融。体也。若约文。五略中归大处。十廣中体相 <lb ed="X" n="0736b07"/><lb ed="R099" n="0209b10"/>幷旨归。此三科幷明三身三德体也。指归文虽不说。 <lb ed="X" n="0736b08"/><lb ed="R099" n="0209b11"/>義不异前两科意也。三明宗者。寂照交彻宗也。涅槃 <lb ed="X" n="0736b09"/><lb ed="R099" n="0209b12"/>云。定慧平等见<persName>佛</persName>性当。文云。两手递互楷摩。雲日相 <lb ed="X" n="0736b10"/><lb ed="R099" n="0209b13"/>资。方致牙象。约文。五略中大行。十廣中正修。此两门 <lb ed="X" n="0736b11"/><lb ed="R099" n="0209b14"/>是一部之宗主。行人之归趣修心处也。四辨用者。破 <lb ed="X" n="0736b12"/><lb ed="R099" n="0209b15"/>遍证圆为用也。破遍则惑无不尽。证圆则德无不备。 <lb ed="X" n="0736b13"/><lb ed="R099" n="0209b16"/>五略中感大果。十廣中横竖破遍。第八果报。此三文 <lb ed="X" n="0736b14"/><lb ed="R099" n="0209b17"/>是也。五教相者。一多互陈教相也。五略中裂大网。十 <lb ed="X" n="0736b15"/><lb ed="R099" n="0209b18"/>廣中摄法･偏圆･方便。四门幷教相也。故一微尘中出 <lb ed="X" n="0736b16"/><lb ed="R099" n="0210a01"/>大千经卷。八教五味幷自一心。教相明矣。且分文属 <lb ed="X" n="0736b17"/><lb ed="R099" n="0210a02"/>当即尔。據圆旨。一一文一一義皆具五也。此乃分而 <lb ed="X" n="0736b18"/><lb ed="R099" n="0210a03"/>不分不分而分。固在意得耳。摩诃。褒美之词。止观。剋 <lb ed="X" n="0736b19"/><lb ed="R099" n="0210a04"/>明心性。章安初题圆顿。後改摩诃。改者意何。圆顿尊 <lb ed="X" n="0736b20"/><lb ed="R099" n="0210a05"/>极之称。摩诃包摄周悉。约理宜尊极。约教宜周悉。周 <lb ed="X" n="0736b21"/><lb ed="R099" n="0210a06"/>悉具三即。摄渐次不定五时八教尽矣。故改从也。摩 <lb ed="X" n="0736b22"/><lb ed="R099" n="0210a07"/>诃三義。往翻大･多･勝也。此三皆绝待。不对小少劣受 <lb ed="X" n="0736b23"/><lb ed="R099" n="0210a08"/>名。法非小大一多勝劣。小即大故。一即多故。劣即勝 <lb ed="X" n="0736b24"/><lb ed="R099" n="0210a09"/>故。何以故。法性圆妙无隔碍故。是以一尘一毫悉包 <pb ed="X" xml:id="X55.0917.0736c" n="0736c"/> <lb ed="X" n="0736c01"/><lb ed="R099" n="0210a10"/>纳法界也。今言大即空。多即假。勝即中。此三皆一色 <lb ed="X" n="0736c02"/><lb ed="R099" n="0210a11"/>一香一念中足也。一念寂然圆极法界为止。一念朗 <lb ed="X" n="0736c03"/><lb ed="R099" n="0210a12"/>然圆照法界为观。止即般若。观即解脱。止观不二即 <lb ed="X" n="0736c04"/><lb ed="R099" n="0210a13"/>法身。在心谓之三观。在境谓之三谛。在体谓之三德。 <lb ed="X" n="0736c05"/><lb ed="R099" n="0210a14"/>在用谓之三身。在性谓之三涅槃。在智谓之三菩提。 <lb ed="X" n="0736c06"/><lb ed="R099" n="0210a15"/>在凡谓之三道。在圣谓之三宝。虽迷悟得失千途。而 <lb ed="X" n="0736c07"/><lb ed="R099" n="0210a16"/>一性未尝变易也。前代未闻止观为三世<persName>佛</persName>母。未闻 <lb ed="X" n="0736c08"/><lb ed="R099" n="0210a17"/>止观为十方菩萨祖师。未闻止观为一切教理行位 <lb ed="X" n="0736c09"/><lb ed="R099" n="0210a18"/>之主。未闻止观为一切学人智镜。未闻止观照<anchor xml:id="nkr_note_add_0736c0901" n="0736c0901"/><anchor xml:id="beg0736c0901" n="0736c0901"/>己<anchor xml:id="end0736c0901"/>身 <lb ed="X" n="0736c10"/><lb ed="R099" n="0210b01"/>心全同<persName>佛</persName>德。令喜于大师座下亲闻故也。儒说生知 <lb ed="X" n="0736c11"/><lb ed="R099" n="0210b02"/>一世義也。释辨三世成性也。万法元本从缘故生。生 <lb ed="X" n="0736c12"/><lb ed="R099" n="0210b03"/>性常空。号天真理。理不独立常在万缘。缘理兼怀乃 <lb ed="X" n="0736c13"/><lb ed="R099" n="0210b04"/>名大士。妄缘取理乃曰小乘。妄理取缘流转九有。反 <lb ed="X" n="0736c14"/><lb ed="R099" n="0210b05"/>本还源须假师<anchor xml:id="nkr_note_orig_0736001" n="0736001"/>传。照本境寂。我无师保。经曰。不得一 <lb ed="X" n="0736c15"/><lb ed="R099" n="0210b06"/>法故得授记。授记师也。不得无师也。师不偏属因。有 <lb ed="X" n="0736c16"/><lb ed="R099" n="0210b07"/>理观故无。师不偏属果。<persName>佛</persName>师法常也。若谓<anchor xml:id="nkr_note_orig_0736002" n="0736002"/>无真在因 <lb ed="X" n="0736c17"/><lb ed="R099" n="0210b08"/>缘事外。凡夫未了。圣智方证。此别教也。即我观智。照 <lb ed="X" n="0736c18"/><lb ed="R099" n="0210b09"/>因缘生灭悉无自性即全无。真圆教也。圆顿现前即 <lb ed="X" n="0736c19"/><lb ed="R099" n="0210b10"/>入<persName>佛</persName>位。万行万德一念中具。十卷止观千度说此。若 <lb ed="X" n="0736c20"/><lb ed="R099" n="0210b11"/>不信此。天台教门绝矣。始鹿苑不言寂场者。且从迹 <lb ed="X" n="0736c21"/><lb ed="R099" n="0210b12"/>说。祖承为便。若望本说。何妨二十四祖悉游华<anchor xml:id="nkr_note_orig_0736003" n="0736003"/>严海 <lb ed="X" n="0736c22"/><lb ed="R099" n="0210b13"/>中。九代祖师融寂觉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0736004" n="0736004"/>迹義等。下文破古有此说。既非 <lb ed="X" n="0736c23"/><lb ed="R099" n="0210b14"/>正義。祖宗不成。九代之名请从此削。无漏总中三。此 <lb ed="X" n="0736c24"/><lb ed="R099" n="0210b15"/>段文古今共难。辅行四纸。释兼破古。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0736005" n="0736005"/>九不可讲者。叙 <pb ed="X" xml:id="X55.0917.0737a" n="0737a"/> <lb ed="X" n="0737a01"/><lb ed="R099" n="0210b16"/>述甚自烦闹。昨寻本文。文近在前。止火血刀达三善 <lb ed="X" n="0737a02"/><lb ed="R099" n="0210b17"/>道。次修禅定。次修无漏。次修慈悲。次修实相。此文是 <lb ed="X" n="0737a03"/><lb ed="R099" n="0210b18"/>也。无漏若合但有九。无漏若开两教二乘成四。即十 <lb ed="X" n="0737a04"/><lb ed="R099" n="0211a01"/>二。不定四。取体中四。或指世界。下总四或字。是四句 <lb ed="X" n="0737a05"/><lb ed="R099" n="0211a02"/>意。谓实相难解。藉渐次不定导进其心。便有九句十 <lb ed="X" n="0737a06"/><lb ed="R099" n="0211a03"/>三句阶级。然後方达实相。故有此三种止观也。泛论 <lb ed="X" n="0737a07"/><lb ed="R099" n="0211a04"/>渐次･不定･圆･顿有四不同。一约教论。八教中顿渐不 <lb ed="X" n="0737a08"/><lb ed="R099" n="0211a05"/>定。此指花严唯顿。五时渐次而生渐也。一一部中或 <lb ed="X" n="0737a09"/><lb ed="R099" n="0211a06"/>具不具不定也。二约部论。花严唯顿。四含唯渐。方等 <lb ed="X" n="0737a10"/><lb ed="R099" n="0211a07"/>不定。法花唯圆。三约法论。下引净名。大品･法花･涅槃･ <lb ed="X" n="0737a11"/><lb ed="R099" n="0211a08"/>无量義等。各有此三是也。四约義。三种止观皆是大 <lb ed="X" n="0737a12"/><lb ed="R099" n="0211a09"/>乘。俱缘实相。借渐･不定以助圆修是也。此四義意各 <lb ed="X" n="0737a13"/><lb ed="R099" n="0211a10"/>异。可深思之。勿使滥也。此四渐中。法花具三渐。大师 <lb ed="X" n="0737a14"/><lb ed="R099" n="0211a11"/>自云。从牛出乳乃至醍醐。此证渐也。此约五时相次 <lb ed="X" n="0737a15"/><lb ed="R099" n="0211a12"/>生名渐。非法渐也。如是之人。应以此法渐入<persName>佛</persName>慧。此 <lb ed="X" n="0737a16"/><lb ed="R099" n="0211a13"/>叙昔有此渐法也。乃至擧一手或复小低头。此是圆 <lb ed="X" n="0737a17"/><lb ed="R099" n="0211a14"/>人用渐義助修也。约部。法花唯圆。无复兼但对带。会 <lb ed="X" n="0737a18"/><lb ed="R099" n="0211a15"/>诸权小归一乘故。约时法義。何妨三渐。何累于圆。情 <lb ed="X" n="0737a19"/><lb ed="R099" n="0211a16"/>无情一。辅行十解。文理周悉。今助一释。内外心境别 <lb ed="X" n="0737a20"/><lb ed="R099" n="0211a17"/>俗谛事也。察内心无性。外境无实。真谛理也。理而观 <lb ed="X" n="0737a21"/><lb ed="R099" n="0211a18"/>之未尝有二。事而见之未尝不二。二不二于一念中 <lb ed="X" n="0737a22"/><lb ed="R099" n="0211b01"/>得。此一念达了之智。非内非外而内而外。十方三世 <lb ed="X" n="0737a23"/><lb ed="R099" n="0211b02"/>只一念中。念外无法。斯极理也。若谓念内念外有一 <lb ed="X" n="0737a24"/><lb ed="R099" n="0211b03"/>法可得。悉为虚妄。非真慧也。目此真慧以为<persName>佛</persName>性。<persName>佛</persName> <pb ed="X" xml:id="X55.0917.0737b" n="0737b"/> <lb ed="X" n="0737b01"/><lb ed="R099" n="0211b04"/>性现时岂存心境乎。略指三门。大意在一顿者。三门 <lb ed="X" n="0737b02"/><lb ed="R099" n="0211b05"/>谓序中三种止观。渐次･不定･圆顿也。大意在一顿者。 <lb ed="X" n="0737b03"/><lb ed="R099" n="0211b06"/>唯圆也。准辅行。生起问答非大师料简。是章安也。记 <lb ed="X" n="0737b04"/><lb ed="R099" n="0211b07"/>云。剪略身仪名一行。非约一理。今寻经意。乃从理得 <lb ed="X" n="0737b05"/><lb ed="R099" n="0211b08"/>名。文云。如闻修学。能入一行三昧。面见诸<persName>佛</persName>。據此乃 <lb ed="X" n="0737b06"/><lb ed="R099" n="0211b09"/>约一理受名。此四三昧。坐･行･半行半坐･非行非坐。幷 <lb ed="X" n="0737b07"/><lb ed="R099" n="0211b10"/>从事一行。般舟･法花･方等･随意。幷从理可思。例四种 <lb ed="X" n="0737b08"/><lb ed="R099" n="0211b11"/>三昧意。止观引文虽异。体乃同今取意。总释只达一 <lb ed="X" n="0737b09"/><lb ed="R099" n="0211b12"/>念自心是法界。十方诸<persName>佛</persName>与一切众生同一无住。本 <lb ed="X" n="0737b10"/><lb ed="R099" n="0211b13"/>一法界为身为土。无彼无此。无根无住处。无修不修。 <lb ed="X" n="0737b11"/><lb ed="R099" n="0211b14"/>无证不证。无凡无圣。但众生自谓妄想缠缚。为凡为 <lb ed="X" n="0737b12"/><lb ed="R099" n="0211b15"/>不修为不证。谓<persName>佛</persName>为圣为证修证圣。在众生自强立 <lb ed="X" n="0737b13"/><lb ed="R099" n="0211b16"/>之。<persName>佛</persName>位中都无此名也。诸<persName>佛</persName>所见。一切身是法身。一 <lb ed="X" n="0737b14"/><lb ed="R099" n="0211b17"/>切国土是<persName>佛</persName>国土。一切法是<persName>佛</persName>法。一切心是一心。极 <lb ed="X" n="0737b15"/><lb ed="R099" n="0211b18"/>十方三际推求。无纤毫许若色若心不是<persName>佛</persName>理。智镜 <lb ed="X" n="0737b16"/><lb ed="R099" n="0212a01"/>朗然。周遍法界。尝无一事。憺然身心。无所施为。<persName>佛</persName>心 <lb ed="X" n="0737b17"/><lb ed="R099" n="0212a02"/>既然。我学<persName>佛</persName>智。如<persName>佛</persName>用心。即止观也。<persName>佛</persName>现即我心现 <lb ed="X" n="0737b18"/><lb ed="R099" n="0212a03"/>而不现。只是自心镜上影像耳。问。岂都无外<persName>佛</persName>可见 <lb ed="X" n="0737b19"/><lb ed="R099" n="0212a04"/>耶。答。自他不二。但<persName>如来</persName>有同体大悲。众生有熏习之 <lb ed="X" n="0737b20"/><lb ed="R099" n="0212a05"/>力。扣击同体智镜。随其心上感见相好镜中之像。然 <lb ed="X" n="0737b21"/><lb ed="R099" n="0212a06"/>不離镜而非即镜。随照好醜。感者千差。相亦万品。或 <lb ed="X" n="0737b22"/><lb ed="R099" n="0212a07"/>機深厚。感<persName>佛</persName>身长千万由旬。寿命无量阿僧祇劫。以 <lb ed="X" n="0737b23"/><lb ed="R099" n="0212a08"/>河沙世界微尘<persName>佛</persName>刹为净妙国土。说无量无边不可 <lb ed="X" n="0737b24"/><lb ed="R099" n="0212a09"/>说不可说法门。或人天报殊。示现八相。一斯利益不 <pb ed="X" xml:id="X55.0917.0737c" n="0737c"/> <lb ed="X" n="0737c01"/><lb ed="R099" n="0212a10"/>过数百年间。或三涂微形含血之类。见闻异身暂能 <lb ed="X" n="0737c02"/><lb ed="R099" n="0212a11"/>救苦。如空雲水月恍惚不定。斯皆由感者一念之心。 <lb ed="X" n="0737c03"/><lb ed="R099" n="0212a12"/>谓<persName>佛</persName>色身来应。<persName>佛</persName>实无来去之劳。无有形之患。无可 <lb ed="X" n="0737c04"/><lb ed="R099" n="0212a13"/>说之法。但众生善缘心想。谓<persName>佛</persName>应来为我说法。实是 <lb ed="X" n="0737c05"/><lb ed="R099" n="0212a14"/>众生于自心上现此相耳。问。众生善根。击<persName>佛</persName>大圆智 <lb ed="X" n="0737c06"/><lb ed="R099" n="0212a15"/>镜。现此影像。像则属<persName>佛</persName>。答。明镜属<persName>佛</persName>。像不属<persName>佛</persName>。像若 <lb ed="X" n="0737c07"/><lb ed="R099" n="0212a16"/>属<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>则生灭流动。若属众生。众生业结所缚。何能 <lb ed="X" n="0737c08"/><lb ed="R099" n="0212a17"/>具此相好。但众生感应道交方见此耳。问。既是<persName>佛</persName>智 <lb ed="X" n="0737c09"/><lb ed="R099" n="0212a18"/>镜上像。何言众生心上现。答。同体圆镜。不偏属<persName>佛</persName>。众 <lb ed="X" n="0737c10"/><lb ed="R099" n="0212b01"/>生同一体故。<anchor xml:id="nkr_note_add_0737c1001" n="0737c1001"/><anchor xml:id="beg0737c1001" n="0737c1001"/>但<anchor xml:id="end0737c1001"/>众生磨莹<anchor xml:id="nkr_note_add_0737c1002" n="0737c1002"/><anchor xml:id="beg0737c1002" n="0737c1002"/>己<anchor xml:id="end0737c1002"/>镜。未得全明。故能暂现 <lb ed="X" n="0737c11"/><lb ed="R099" n="0212b02"/>此相。表进修之力。问。若尔。众生自感心镜上现像。不 <lb ed="X" n="0737c12"/><lb ed="R099" n="0212b03"/>得言<persName>佛</persName>像现。<persName>佛</persName>即于众生无力。虚致敬慕有何益也。 <lb ed="X" n="0737c13"/><lb ed="R099" n="0212b04"/>答。由敬慕之心感像现也。此真<persName>佛</persName>力。岂众生能致哉。 <lb ed="X" n="0737c14"/><lb ed="R099" n="0212b05"/>问。此亦众生自蒙<persName>佛</persName>力。非他<persName>佛</persName>力也。答。<persName>佛</persName>地无自他。 <lb ed="X" n="0737c15"/><lb ed="R099" n="0212b06"/>汝强谓自他。<persName>佛</persName>者众生心不尽耳。问。若尔。亦共作一 <lb ed="X" n="0737c16"/><lb ed="R099" n="0212b07"/>大<persName>佛</persName>。不能各各自成也。答。不共作一。不各各自成。此 <lb ed="X" n="0737c17"/><lb ed="R099" n="0212b08"/>義难了。试擧喩首。如<name role="" type="person">国淸寺</name>。法界也。住寺僧。古<persName>佛</persName>也。 <lb ed="X" n="0737c18"/><lb ed="R099" n="0212b09"/>远人暂遊。暂感<persName>佛</persName>也。他日爱慕即剃发。配寺国淸。即 <lb ed="X" n="0737c19"/><lb ed="R099" n="0212b10"/>我寺也。五峰松径。台殿房廊。悉我有也。顿得受用。不 <lb ed="X" n="0737c20"/><lb ed="R099" n="0212b11"/>减他物。成我家也。不人人别造一寺也。不共他分一 <lb ed="X" n="0737c21"/><lb ed="R099" n="0212b12"/>寺。分即随人将去。常住法界不可分也。此義出涅槃 <lb ed="X" n="0737c22"/><lb ed="R099" n="0212b13"/>经中。路有一大树。树阴淸凉。来者即纳。无人遮护。无 <lb ed="X" n="0737c23"/><lb ed="R099" n="0212b14"/>持去者。既印金口。可以奉持。还转四句不见未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0737001" n="0737001"/>贪灭 <lb ed="X" n="0737c24"/><lb ed="R099" n="0212b15"/>欲贪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0737002" n="0737002"/>欲生。记云剩生字。道<g ref="#CB15035">邃</g>和尙云不剩。还转者翻 <pb ed="X" xml:id="X55.0917.0738a" n="0738a"/> <lb ed="X" n="0738a01"/><lb ed="R099" n="0212b16"/>转。四句不见。未贪欲灭。欲贪生等。前言为当。当是未 <lb ed="X" n="0738a02"/><lb ed="R099" n="0212b17"/>审定词。今言不见。是印定说。故两番别。若準此说。但 <lb ed="X" n="0738a03"/><lb ed="R099" n="0212b18"/>有两个四句。无馀诸句。准辅行。转至第二不生句。故 <lb ed="X" n="0738a04"/><lb ed="R099" n="0213a01"/>剩生字。详文不合。错剩取義。辅行无违。执若未尽。幷 <lb ed="X" n="0738a05"/><lb ed="R099" n="0213a02"/>须推破故。问。玄文七褈二谛。三接止观。何但五重一 <lb ed="X" n="0738a06"/><lb ed="R099" n="0213a03"/>接。答。约谛理相生渐深有七義。约人智但五。何者。通 <lb ed="X" n="0738a07"/><lb ed="R099" n="0213a04"/>人八地後闻中修观伏惑名菩萨。破无明名<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>是 <lb ed="X" n="0738a08"/><lb ed="R099" n="0213a05"/>通教果。果头无人。只是别教初地。故名别接通。别圆 <lb ed="X" n="0738a09"/><lb ed="R099" n="0213a06"/>两人初闻中道。故不名接。故只一接。问。别地即圆住。 <lb ed="X" n="0738a10"/><lb ed="R099" n="0213a07"/>何非圆接通。答。初将教接。藉空假为方便故。证方名 <lb ed="X" n="0738a11"/><lb ed="R099" n="0213a08"/>地。地住既一。不复名接。玄文三接复云何。答。别接通 <lb ed="X" n="0738a12"/><lb ed="R099" n="0213a09"/>如文。圆接通者。从二谛入不次第三谛也。圆接别者。 <lb ed="X" n="0738a13"/><lb ed="R099" n="0213a10"/>从次第入不次第也。<anchor xml:id="nkr_note_add_0738a1301" n="0738a1301"/><anchor xml:id="beg0738a1301" n="0738a1301"/>但<anchor xml:id="end0738a1301"/>有三義。无有三人。别人先自 <lb ed="X" n="0738a14"/><lb ed="R099" n="0213a11"/>知不次第故。约谛故三。约人故一。若剋实论三教。果 <lb ed="X" n="0738a15"/><lb ed="R099" n="0213a12"/>头无人。但修三教因。入一圆果。何接之有。今言接者 <lb ed="X" n="0738a16"/><lb ed="R099" n="0213a13"/>盖義门耳。问。接是连義。为接取接入義。答。两界中间 <lb ed="X" n="0738a17"/><lb ed="R099" n="0213a14"/>须安一接。即似连義。责实而论。但是接得入别。教中 <lb ed="X" n="0738a18"/><lb ed="R099" n="0213a15"/>非连。问。连義何妨。答。文云。但可别接。不可接别。若是 <lb ed="X" n="0738a19"/><lb ed="R099" n="0213a16"/>连義。别教接。接别何异。文云。不将此果接十地之因 <lb ed="X" n="0738a20"/><lb ed="R099" n="0213a17"/>故。不接别。不接十住。断无明故。不接圆。问。接别義如 <lb ed="X" n="0738a21"/><lb ed="R099" n="0213a18"/>何。答。若将通<persName>佛</persName>接取别家行位入通果中。方名接别。 <lb ed="X" n="0738a22"/><lb ed="R099" n="0213b01"/>今既不尔。故不接别。不接圆例别。非色非心为戒体 <lb ed="X" n="0738a23"/><lb ed="R099" n="0213b02"/>者。准百法论是无表色。此色法处所摄。有一极迥。二 <lb ed="X" n="0738a24"/><lb ed="R099" n="0213b03"/>极略。三遍计。四受所引。五定果。今戒体正是受所引。 <pb ed="X" xml:id="X55.0917.0738b" n="0738b"/> <lb ed="X" n="0738b01"/><lb ed="R099" n="0213b04"/>因领受师言引起此色。故名受所引。内外大小乘戒 <lb ed="X" n="0738b02"/><lb ed="R099" n="0213b05"/>悉以此为体。其体是思愿种子。如何人欲受戒时。皆 <lb ed="X" n="0738b03"/><lb ed="R099" n="0213b06"/>思愿欲得戒。此是现思愿。熏在藏识名种子。至壇场 <lb ed="X" n="0738b04"/><lb ed="R099" n="0213b07"/>上三番羯磨竟。师告云。汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0738b0401" n="0738b0401"/><anchor xml:id="beg0738b0401" n="0738b0401"/>已<anchor xml:id="end0738b0401"/>得戒竟。更不起思愿心。 <lb ed="X" n="0738b05"/><lb ed="R099" n="0213b08"/>唯有种子能防七支以为戒体。此种子非色。不对碍 <lb ed="X" n="0738b06"/><lb ed="R099" n="0213b09"/>故。非心。不缘虑故。若言色为体。是无表色故。若言心 <lb ed="X" n="0738b07"/><lb ed="R099" n="0213b10"/>为体。是思愿种子故。随部异名。体更不易。辅行云。别 <lb ed="X" n="0738b08"/><lb ed="R099" n="0213b11"/>教从心生十界。圆教心具十界也。生者。心但有能生 <lb ed="X" n="0738b09"/><lb ed="R099" n="0213b12"/>十界。性未即便是十界。如从地生一切草木也。具者。 <lb ed="X" n="0738b10"/><lb ed="R099" n="0213b13"/>即一念心全具十界。不待生亦无前後。只一念是十 <lb ed="X" n="0738b11"/><lb ed="R099" n="0213b14"/>界。只十界是一念。一切时･一切处･一切法。念念之中 <lb ed="X" n="0738b12"/><lb ed="R099" n="0213b15"/>体常圆满。尘沙万德不欠少一分。八万惑业不除断 <lb ed="X" n="0738b13"/><lb ed="R099" n="0213b16"/>一分。不谓<persName>佛</persName>果是极圣我未证得。不谓凡是底下秽 <lb ed="X" n="0738b14"/><lb ed="R099" n="0213b17"/>浊我应捨離。总揽法界在一念心头。如一圆珠莹彻。 <lb ed="X" n="0738b15"/><lb ed="R099" n="0213b18"/>明白圆解。更无别觉观进修。亦不见有凡圣。取捨分 <lb ed="X" n="0738b16"/><lb ed="R099" n="0214a01"/>别妄念悉尽也。问。既云念尽。应齐极圣。答。心性本体 <lb ed="X" n="0738b17"/><lb ed="R099" n="0214a02"/>齐上圣。大师云。见<anchor xml:id="nkr_note_add_0738b1701" n="0738b1701"/><anchor xml:id="beg0738b1701" n="0738b1701"/>己<anchor xml:id="end0738b1701"/>智慧与<persName>如来</persName>等。但未能常照随 <lb ed="X" n="0738b18"/><lb ed="R099" n="0214a03"/>境生心。此心分别挍计万端把人。有时犹不定。或发 <lb ed="X" n="0738b19"/><lb ed="R099" n="0214a04"/>地狱心饿鬼畜牲心。何况三善。何况小乘。无始妄习 <lb ed="X" n="0738b20"/><lb ed="R099" n="0214a05"/>何能顿遣。虽有解心未常用解。故是凡也。若能暂照 <lb ed="X" n="0738b21"/><lb ed="R099" n="0214a06"/>谛理。即坐<persName>佛</persName>座。证<persName>佛</persName>身。用<persName>佛</persName>法。当此一念圆现时。不 <lb ed="X" n="0738b22"/><lb ed="R099" n="0214a07"/>见十方<persName>佛</persName>异我此身此念也。解而未修是名字即。念 <lb ed="X" n="0738b23"/><lb ed="R099" n="0214a08"/>有分数名观行即。念似于境名相似即。境入于念名 <lb ed="X" n="0738b24"/><lb ed="R099" n="0214a09"/>分真即。无境无念名究竟即。虽六常一。何凡何圣。虽 <pb ed="X" xml:id="X55.0917.0738c" n="0738c"/> <lb ed="X" n="0738c01"/><lb ed="R099" n="0214a10"/>一常六。凡圣天绝。此止观大意。读者宜细意。记云。阐 <lb ed="X" n="0738c02"/><lb ed="R099" n="0214a11"/>提不断性善。诸<persName>佛</persName>不断性恶者。善恶以无性为性。此 <lb ed="X" n="0738c03"/><lb ed="R099" n="0214a12"/>性即<persName>佛</persName>性。即无性。本即法性故不可断也。即今推自 <lb ed="X" n="0738c04"/><lb ed="R099" n="0214a13"/>心性不可得。即无住处。能遍一切处。即善恶性也。性 <lb ed="X" n="0738c05"/><lb ed="R099" n="0214a14"/>无善恶能生善恶。善恶可断性不可断。纵堕三涂。性 <lb ed="X" n="0738c06"/><lb ed="R099" n="0214a15"/>善不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0738001" n="0738001"/>灭性恶不增。直至成<persName>佛</persName>。性善不增性恶不灭。此 <lb ed="X" n="0738c07"/><lb ed="R099" n="0214a16"/>性即法身也。犹如明镜本无好醜众像。能现一切好 <lb ed="X" n="0738c08"/><lb ed="R099" n="0214a17"/>醜众像。像有增减。明净光体不增减也。镜本无像。故 <lb ed="X" n="0738c09"/><lb ed="R099" n="0214a18"/>能现像。性本无善恶。能现善恶也。众生不得性。但得 <lb ed="X" n="0738c10"/><lb ed="R099" n="0214b01"/>善恶所拘。不得自在也。性善不壞故。地狱发<persName>佛</persName>界。性 <lb ed="X" n="0738c11"/><lb ed="R099" n="0214b02"/>恶不壞故。<persName>佛</persName>现六趣生也。开一心为三止观。合三止 <lb ed="X" n="0738c12"/><lb ed="R099" n="0214b03"/>观归一心者。一心即三中圆顿也。开出渐次不定。幷 <lb ed="X" n="0738c13"/><lb ed="R099" n="0214b04"/>一心三也。一心即三中一也。开合对辨。故有四种观 <lb ed="X" n="0738c14"/><lb ed="R099" n="0214b05"/>法。成五百一十二安心也。剋实只有三。无第四。一心 <lb ed="X" n="0738c15"/><lb ed="R099" n="0214b06"/>即圆顿故也。思议不思议俱十界者。思议十界。唯<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0738c16"/><lb ed="R099" n="0214b07"/>界极。前九粗浅次第至极。思议也。不思议界。界界具 <lb ed="X" n="0738c17"/><lb ed="R099" n="0214b08"/>十。不待至<persName>佛</persName>方妙极。地狱即齐<persName>佛</persName>。不可捨。<persName>佛</persName>即地狱。 <lb ed="X" n="0738c18"/><lb ed="R099" n="0214b09"/>不可取。何故尔。此十界全我一念。何以故有取捨者。 <lb ed="X" n="0738c19"/><lb ed="R099" n="0214b10"/>念未圆耳。圆心往望。法法皆圆。无一毫尘在我念外 <lb ed="X" n="0738c20"/><lb ed="R099" n="0214b11"/>也。此意极大开怀抱。盛取品得。若取捨纔生。圆即远 <lb ed="X" n="0738c21"/><lb ed="R099" n="0214b12"/>矣。圆顿往望渐次不定。皆一心也。渐次不定往望。唯 <lb ed="X" n="0738c22"/><lb ed="R099" n="0214b13"/>圆一心。二非一心也。故有开合。或三或四。或别明一 <lb ed="X" n="0738c23"/><lb ed="R099" n="0214b14"/>心三即。思议也。一心即。不思议也。亦不全一。亦不全 <lb ed="X" n="0738c24"/><lb ed="R099" n="0214b15"/>异<note place="inline">此段续前安心文</note>。今欲借别显总。擧次而论不次。故先三 <pb ed="X" xml:id="X55.0917.0739a" n="0739a"/> <lb ed="X" n="0739a01"/><lb ed="R099" n="0214b16"/>義解释者。此上下文意幷前次後不次。不次无多。只 <lb ed="X" n="0739a02"/><lb ed="R099" n="0214b17"/>一念即破即立。即修即证。无别观智。此理难信解行 <lb ed="X" n="0739a03"/><lb ed="R099" n="0214b18"/>用。须假次第。故开门户说。或竖或横。或非横非竖。或 <lb ed="X" n="0739a04"/><lb ed="R099" n="0215a01"/>从假入空。从空入假。或两观为方便得入中。或先见 <lb ed="X" n="0739a05"/><lb ed="R099" n="0215a02"/>假次思假。如上所列。幷借别显总也。若得别意。一一 <lb ed="X" n="0739a06"/><lb ed="R099" n="0215a03"/>别中悉圆极也。就前根本。都合三百四十八句者。此 <lb ed="X" n="0739a07"/><lb ed="R099" n="0215a04"/>中本末合计。前四句三假合十二句。又从四句出悉 <lb ed="X" n="0739a08"/><lb ed="R099" n="0215a05"/>檀十二句。合四十八。悉昙幷本十二计六十句。又一 <lb ed="X" n="0739a09"/><lb ed="R099" n="0215a06"/>悉昙出性相空合九十六性相空。性相空九十六合 <lb ed="X" n="0739a10"/><lb ed="R099" n="0215a07"/>前六十根本句计一百五十六句。一一句各有止观 <lb ed="X" n="0739a11"/><lb ed="R099" n="0215a08"/>合一百九十二句。止观一百九十二合前一百五十 <lb ed="X" n="0739a12"/><lb ed="R099" n="0215a09"/>六根本。即都合三百四十八句。此是子本合算法也。 <lb ed="X" n="0739a13"/><lb ed="R099" n="0215a10"/>後就四人四见。能所自行化他。都合七万<anchor xml:id="nkr_note_orig_0739001" n="0739001"/>三千三百 <lb ed="X" n="0739a14"/><lb ed="R099" n="0215a11"/>八十四句。此直论计句不兼本算也。不可说见如初 <lb ed="X" n="0739a15"/><lb ed="R099" n="0215a12"/>有见。但一千三百九十二句者。此绝言见。只约单四 <lb ed="X" n="0739a16"/><lb ed="R099" n="0215a13"/>见。句後出故。只如此。若约复･具幷出。即更两倍。今不 <lb ed="X" n="0739a17"/><lb ed="R099" n="0215a14"/>出者。随作者意耳。足前合为一千一百五十二者。三 <lb ed="X" n="0739a18"/><lb ed="R099" n="0215a15"/>百八十四句合七百六十八句也。合根本一千一百 <lb ed="X" n="0739a19"/><lb ed="R099" n="0215a16"/>六十四句者。根本十二句也。一品如此。下直论不兼 <lb ed="X" n="0739a20"/><lb ed="R099" n="0215a17"/>本算也。不动不退方名萨埵。萨埵。唐云勇猛。即是菩 <lb ed="X" n="0739a21"/><lb ed="R099" n="0215a18"/>萨别名。下文亦频言萨埵。恐不指萨埵王子一人。器 <lb ed="X" n="0739a22"/><lb ed="R099" n="0215b01"/>械钝者。别教道品历别。钝也。应云一人器械利者。圆 <lb ed="X" n="0739a23"/><lb ed="R099" n="0215b02"/>道品一念具利也。文无者。略耳。记云。身壮喩三谛。兵 <lb ed="X" n="0739a24"/><lb ed="R099" n="0215b03"/>利喩三止。权多喩三观。今意谓三谛是髻珠战具。今 <pb ed="X" xml:id="X55.0917.0739b" n="0739b"/> <lb ed="X" n="0739b01"/><lb ed="R099" n="0215b04"/>取五缘中无缘慈。即是行廣。求<persName>佛</persName>智。即智大。行廣智 <lb ed="X" n="0739b02"/><lb ed="R099" n="0215b05"/>大。为身壮牢强。精进即是兵利。满弘誓大方便即是 <lb ed="X" n="0739b03"/><lb ed="R099" n="0215b06"/>谋多也。修中意者。初心即修。不待二观成者。倚在身 <lb ed="X" n="0739b04"/><lb ed="R099" n="0215b07"/>壮兵利权多也。古珠者。了心性本源常具万德。不增 <lb ed="X" n="0739b05"/><lb ed="R099" n="0215b08"/>不减。不用锻炼。体自明利也。智障三義。若从能障得 <lb ed="X" n="0739b06"/><lb ed="R099" n="0215b09"/>名。智即分别智。此智即障。若从所障得名。智即中智。 <lb ed="X" n="0739b07"/><lb ed="R099" n="0215b10"/>智上有障。如镜有尘耳。若能所对受名。中智为他无 <lb ed="X" n="0739b08"/><lb ed="R099" n="0215b11"/>明障。如镜在尘。除尘镜自明净。若断不断者。从能得 <lb ed="X" n="0739b09"/><lb ed="R099" n="0215b12"/>名。此智须断。从所及对。此智不断。非硕异者。心性如 <lb ed="X" n="0739b10"/><lb ed="R099" n="0215b13"/>水。风鼓浪生。浪生。分别智也。但断其浪。水不可断也。 <lb ed="X" n="0739b11"/><lb ed="R099" n="0215b14"/>息风浪止。空日自现。空即止也。日即观也。止观现前。 <lb ed="X" n="0739b12"/><lb ed="R099" n="0215b15"/>万德斯备。空日在池。万象到景。准新经论名所知障。 <lb ed="X" n="0739b13"/><lb ed="R099" n="0215b16"/>所知是智。为无明所障。所知家障亦能所受名也。大 <lb ed="X" n="0739b14"/><lb ed="R099" n="0215b17"/>品有菩萨从初发心即与萨婆若相应者。准辅行。引 <lb ed="X" n="0739b15"/><lb ed="R099" n="0215b18"/>经三文释云。经列前深後浅。今列从浅至深。详所引 <lb ed="X" n="0739b16"/><lb ed="R099" n="0216a01"/>经。前亦不深。前是<g ref="#CB02494">跋</g>致位。次是菩提位。菩提岂浅于 <lb ed="X" n="0739b17"/><lb ed="R099" n="0216a02"/><g ref="#CB02494">跋</g>致。但借彼文权为次第。未必彼经剋定深浅。摄<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0739b18"/><lb ed="R099" n="0216a03"/>威仪。以十力无畏不共法等为威仪。一念中修者。只 <lb ed="X" n="0739b19"/><lb ed="R099" n="0216a04"/>今学人一念圆解心。具<persName>佛</persName>果中一切万德。万德虽多。 <lb ed="X" n="0739b20"/><lb ed="R099" n="0216a05"/>以十二事摄尽。此意不偏行位。但言境智。本体自具。 <lb ed="X" n="0739b21"/><lb ed="R099" n="0216a06"/>修与不修未曾增减。本自圆足。非新生也。前三教人 <lb ed="X" n="0739b22"/><lb ed="R099" n="0216a07"/>无眼不见。凡夫外道都不知有。我今圆解一念全收。 <lb ed="X" n="0739b23"/><lb ed="R099" n="0216a08"/>亦只是一念三千世间耳。十界中有<persName>佛</persName>界。<persName>佛</persName>界岂无 <lb ed="X" n="0739b24"/><lb ed="R099" n="0216a09"/>德。<persName>佛</persName>德乃三千中一分也。有云。<persName>佛</persName>性如木中火。钻研 <pb ed="X" xml:id="X55.0917.0739c" n="0739c"/> <lb ed="X" n="0739c01"/><lb ed="R099" n="0216a10"/>乃出。此乃藏教析色得空。全未及通。况乃别圆。仍引 <lb ed="X" n="0739c02"/><lb ed="R099" n="0216a11"/>大师文云。秃船鸟空。此斥无圆解人妄执。言即不得 <lb ed="X" n="0739c03"/><lb ed="R099" n="0216a12"/>即意。圆方有即。汝未解圆。学言即。即故失也。十力章 <lb ed="X" n="0739c04"/><lb ed="R099" n="0216a13"/>云。岂非初心有修有证。三據明矣。岂非正文。宜审此 <lb ed="X" n="0739c05"/><lb ed="R099" n="0216a14"/>段。记云。十意融通经论。有人将对十乘。深不便也。但 <lb ed="X" n="0739c06"/><lb ed="R099" n="0216a15"/>对五重玄義。今详文体释名及明宗。亦不便。何必作 <lb ed="X" n="0739c07"/><lb ed="R099" n="0216a16"/>此相对。但消文意。義理自明。何用对十对五。五悔名 <lb ed="X" n="0739c08"/><lb ed="R099" n="0216a17"/>者。从初忏悔受名取语便耳。如云五拘邻。拘邻是五 <lb ed="X" n="0739c09"/><lb ed="R099" n="0216a18"/>人首也。若准義。合云拘邻等五人。新翻。梵云忏摩。唐 <lb ed="X" n="0739c10"/><lb ed="R099" n="0216b01"/>云悔往。今忏悔。唐梵合擧。我以善施众生者。记云。今 <lb ed="X" n="0739c11"/><lb ed="R099" n="0216b02"/>说果中故言共与。若因时与将何成道。今谓因果俱 <lb ed="X" n="0739c12"/><lb ed="R099" n="0216b03"/>共施众生。此善是不思议迴施他。自善益勝。後当重 <lb ed="X" n="0739c13"/><lb ed="R099" n="0216b04"/>辨。辅行云。至菩萨境中应辨。夏终不说。下无所论。今 <lb ed="X" n="0739c14"/><lb ed="R099" n="0216b05"/>详此指。自是一途。未必全尔。何者。十境明乘。今当第 <lb ed="X" n="0739c15"/><lb ed="R099" n="0216b06"/>一。犹有九境。九境十乘。乘有法喩。今纔法说。车喩犹 <lb ed="X" n="0739c16"/><lb ed="R099" n="0216b07"/>明。况後九境。纵後三境无文。尙有六境幷阴境一喩。 <lb ed="X" n="0739c17"/><lb ed="R099" n="0216b08"/>总十三度说此无法爱入住之意在。辅行将车对十 <lb ed="X" n="0739c18"/><lb ed="R099" n="0216b09"/>乘。云整足者。今谓十乘是行路。车是所乘。乘此车行 <lb ed="X" n="0739c19"/><lb ed="R099" n="0216b10"/>十乘路。念念之中等。一大车行乃至十方。云整足。故 <lb ed="X" n="0739c20"/><lb ed="R099" n="0216b11"/>境文竟云。若得悟者不俟馀九。止观第三第九幷明 <lb ed="X" n="0739c21"/><lb ed="R099" n="0216b12"/>八教。大师意。顿等四为化仪为纲。摄一代时教尽。藏 <lb ed="X" n="0739c22"/><lb ed="R099" n="0216b13"/>等四为法为网。亦摄一代教尽。若约法。法花唯圆唯 <lb ed="X" n="0739c23"/><lb ed="R099" n="0216b14"/>顿。诸教诸理悉无比幷。独一无侣故。文云。即中捨三 <lb ed="X" n="0739c24"/><lb ed="R099" n="0216b15"/>方便也。若约化仪。当第五时渐说也。大师言。唯花严 <pb ed="X" xml:id="X55.0917.0740a" n="0740a"/> <lb ed="X" n="0740a01"/><lb ed="R099" n="0216b16"/>顿。馀悉属渐。辅行云。法花涅槃非渐非顿。色尘空尘 <lb ed="X" n="0740a02"/><lb ed="R099" n="0216b17"/>皆具<persName>佛</persName>功德。有大经卷。经卷以法界为体。法界在众 <lb ed="X" n="0740a03"/><lb ed="R099" n="0216b18"/>生心中。法性心性无二无别。心生即法生。心灭即法 <lb ed="X" n="0740a04"/><lb ed="R099" n="0217a01"/>灭。心性无生灭而能遍生灭。一念心外更无一毫法 <lb ed="X" n="0740a05"/><lb ed="R099" n="0217a02"/>可得。全此心性是法界性。一念若有。法界一时有。一 <lb ed="X" n="0740a06"/><lb ed="R099" n="0217a03"/>念若空。法界一时空。见一尘时全见法界。理事万德 <lb ed="X" n="0740a07"/><lb ed="R099" n="0217a04"/>无不圆足。或名<persName>佛</persName>性<persName>佛</persName>智<persName>佛</persName>德神通威仪经卷。种种 <lb ed="X" n="0740a08"/><lb ed="R099" n="0217a05"/>异名。其体不易。非新非故。无得无失。无时无处。皆于 <lb ed="X" n="0740a09"/><lb ed="R099" n="0217a06"/>今日一念上现。了了分明。是名圆顿止观也。一切法 <lb ed="X" n="0740a10"/><lb ed="R099" n="0217a07"/>趣欲。是趣不过。不壞于身。而随一相。贪欲即是道。恚 <lb ed="X" n="0740a11"/><lb ed="R099" n="0217a08"/>痴亦复然。殃掘无减。修吹即即唾。一尘入正受。一切 <lb ed="X" n="0740a12"/><lb ed="R099" n="0217a09"/>三昧起。如是等比类。悉此一義具。如義海中说。</p> <lb ed="X" n="0740a13"/><lb ed="R099" n="0217a10"/><cb:div type="w"><p xml:id="pX55p0740a1301">于越州<name role="" type="person">开元寺</name>钞写此文。</p> <lb ed="X" n="0740a14"/><lb ed="R099" n="0217a11"/><p xml:id="pX55p0740a1401">大中九年二月十日日本国天台问法沙门囗 <lb ed="X" n="0740a15"/><lb ed="R099" n="0217a12"/>王记。</p> <lb ed="X" n="0740a16"/><lb ed="R099" n="0217a13"/><p xml:id="pX55p0740a1601">義海是法藏和尙作。俗姓康。本胡。依俨受华 <lb ed="X" n="0740a17"/><lb ed="R099" n="0217a14"/>严。俨依杜顺。禅师姓杜。此文殊化身。具如传 <lb ed="X" n="0740a18"/><lb ed="R099" n="0217a15"/>录。</p> <lb ed="X" n="0740a19"/><lb ed="R099" n="0217a16"/><p xml:id="pX55p0740a1901">永仁六年三月十八日一挍了。</p> <lb ed="X" n="0740a20"/><lb ed="R099" n="0217a17"/><p xml:id="pX55p0740a2001">相似沙门 禅睿</p></cb:div></cb:div> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0736a0901" to="#end0736a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0736a1501" to="#end0736a1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0736c0901" to="#end0736c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0737c1001" to="#end0737c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0737c1002" to="#end0737c1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0738a1301" to="#end0738a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0738b0401" to="#end0738b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0738b1701" to="#end0738b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp2">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0736001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0736001">传一作傅</note> <note n="0736002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0736002">无一作元</note> <note n="0736003" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0736003">严一作藏</note> <note n="0736004" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0736004">迹一作踏</note> <note n="0736005" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0736005">九疑十</note> <note n="0737001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0737001">贪下疑脱欲字</note> <note n="0737002" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0737002">欲字恐衍</note> <note n="0738001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0738001">灭疑减次同</note> <note n="0739001" resp="#resp3" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0739001">三一作二</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0736a0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0736a0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0736a1501" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0736a1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0736c0901" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0736c0901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0737c1001" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0737c1001">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0737c1002" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0737c1002">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0738a1301" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0738a1301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0738b0401" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0738b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0738b1701" resp="#resp1" type="add" target="#nkr_note_add_0738b1701">己【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>